Toelichting veilig werken met de motorkettingzaag

Checklist voor de dagelijkse praktijk

  • Houd de werkplek ruim en vrij van obstakels.
  • Gebruik de voorgeschreven persoonlijke beschermingsmiddelen. Vervang defecte persoonlijke beschermingsmiddelen meteen.
  • Gebruik hulpmiddelen die de veiligheid verhogen: velhevels, wiggen, lieren of een hoogwerker.
  • Gebruik een tophendelzaag alleen in de boom en alleen als dat noodzakelijk is. Gebruik deze zaag niet op de grond.
  • Zorg voor afwisseling en neem tijdig pauzes. 
  • Leen geen motorkettingzaag uit aan onbekende en onbevoegde.

 

Toelichting op de maatregelen

Organisatie en voorbereiding

  • Vel, indien mogelijk met een harvester
  • Werk met CE-gemarkeerde machines en apparaten, inclusief documentatie en gebruikshandleiding.
  • Zorg dat de capaciteit van de motorkettingzaag passend is. Het vellen van zware bomen vraagt om een andere zaag dan licht snoeiwerk. Bij licht snoeiwerk is een zware zaag lichamelijk belastend en gevaarlijker.
  • Zorg eventueel voor een vervangende motorkettingzaag op de werkplek. Dit voorkomt dat er wordt doorgewerkt met een zaag met gebreken.
  • Maak vooraf een inschatting: staat het hout onder spanning of is het verrot? Is er sprake van extreme scheefstand?
  • Neem maatregelen om te voorkomen dat verkeersdeelnemers of omstanders getroffen worden door vallend hout. Houd ook rekening met andere objecten, zoals bebouwing en bovengrondse leidingen. En houd rekening met de weersomstandigheden.

Foto

Wegafzetting

  • Zorg dat de gebruikershandleiding en de documentatie van de motorkettingzaag toegankelijk zijn voor de gebruiker.
  • Denk aan wegafzetting. Bespreek dit met de wegbeheerder.
  • Zorg voor goede communicatiemiddelen op de werkplek en een goed gevulde verbandtrommel.
  • Zorg dat de bedrijfshulpverlening goed is geregeld.

Gereedschap, machines en apparaten

  • Onderhoud de motorkettingzaag goed.
  • Zorg dat de zaagketting correct is geslepen.

Opleiding en instructie

  • Zorg voor opgeleide medewerkers die kennis hebben van het werken met een motorkettingzaag. 
  • Zorg dat medewerkers die bomen vellen daarvoor de noodzakelijke opleiding hebben. Kijk eens naar de inhoud van de opleiding. Voor inhoud, zie onderaan dit document.
  • Zorg dat medewerkers die een tophendelzaag gebruiken daarin getraind zijn. 
  • Bespreek ongevallen en bijna-ongevallen die in het bedrijf of in de sector hebben plaatsgevonden.

 

 

Persoonlijke beschermingsmiddelen

  • Beoordeel steeds welke persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) nodig zijn en zorg dat deze beschikbaar zijn:
    Verplicht:
    • Draag een veiligheidshelm, zaagschoenen of zaaglaarzen, werkhandschoenen en een zaagbroek of zaagoverall
    • Gebruik gehoorbescherming.
    • Gebruik oog- of gelaatsbescherming
  • Indien nodig:
    • Signaalkleding

  • Zitten persoonlijke beschermingsmiddelen niet comfortabel of zijn ze verouderd. Vervang defecte persoonlijke beschermingsmiddelen meteen.  

Wat u verder nog moet weten

  • Verminder blootstelling aan schokken en trillingen.
  • Stel bij aanschaf van een nieuwe kettingzaag hoge eisen aan gebruiksgemak en trillingsdemping (zie ook lichamelijke belasting bij de motorkettingzaag
  • Bespreek de trillingsnorm waaraan een nieuwe machine moet voldoen. 
  • Stem de dagelijkse gebruiksduur af op het trillingsniveau.
  • Zorg voor periodiek onderhoud aan trillingsdempende rubbers van de machine.
  • Werk met emissie-arme brandstoffen. 

Meer informatie:

Foto:

Stem de opleiding af op de bomen die geveld moeten worden.

Opleiding:

Zorg ervoor dat de inhoud van de opleiding is afgestemd op de bomen die geveld moeten worden.

  • Eenvoudig te vellen bomen (Lichte velling). De diameter op borsthoogte is niet groter dan ongeveer 25 cm. De stand van de bomen is nagenoeg rechtopstaand. De bomen kunnen vrij in de gewenste valrichting vallen.

  • Moeilijk te vellen bomen (Zware velling). Bomen met een diameter op borsthoogte groter dan ongeveer 25 cm. Of bomen die door hun stand niet zonder hulpmiddelen zoals een wig of een lier in de gewenste valrichting geveld kunnen worden.

  • Zeer moeilijk te vellen bomen (Hout onder spanning). Bomen en stammen waarbij tijdens het zagen zeer grote houtspanningen kunnen vrijkomen. Bijvoorbeeld bij omgewaaide bomen of bomen waarbij de hangrichting zeer sterk naar de gewenste valrichting is toegericht.