Mestgassen

Organisatie en voorbereiding

Algemeen

Gezien de levensgevaarlijke situaties bij het reinigen van de mesttank wordt nadrukkelijk aangeraden de mesttank te laten reinigen door deskundigen. Dodelijke ongevallen in combinatie met mestgassen gebeuren elk jaar weer.

• Betreed nooit alleen en nooit zonder beschermingsmiddelen de kelders of andere ruimten waar mogelijk schadelijke concentraties mestgassen heersen, ook niet bij calamiteiten. 
• Zorg voor een duidelijk leesbaar bord met de volgende gevaaraanduiding met onderschrift bij het mangat van de mengmestwagen:

	Bijschrift: LEVENSGEVAARLIJKE GASSEN! Levensgevaarlijke gassen!

• De  grootte van het pictogram is minimaal 20 x 20 cm. De letters zijn minimaal 2 cm hoog.

Bij het mixen

• Mix niet op momenten dat er kinderen op het erf of in de stal zijn. 
• Mix alleen bij voldoende wind (minimaal windkracht 2), uit de juiste windrichting, met alle deuren open en het windbreekgaas geopend. Zo wordt de stal maximaal geventileerd
• Zet de dieren vast aan het voerhek en let op de kleine huisdieren. 
• Zorg tijdens het mixen voor voldoende ventilatie in de cabine van de trekker, zodat vrijkomende mestgassen zich niet kunnen ophopen.

Bij het uitrijden

• Zorg dat er geen kinderen op het erf zijn.
• Rijd rustig uit.
• Dek grote openingen naar de mestkelder af als er geen direct toezicht is.
• Bij storing en controle: hang nooit in het mangat van de mesttank. Dit kan acute dood veroorzaken.

Bij het inwendig reinigen van de mesttank of het verhelpen van een verstopping in de tank.

• Neem maatregelen op basis van het onderzoek (zie bijlage 1).
• Schakel bij voorkeur deskundigen in, die beschikken over de middelen (perslucht) en kennis om het werk verantwoord uit te voeren.
• Als het bedrijf het werk zelf wil doen, neem dan maatregelen op basis van het onderzoek in bijlage 1.
• Zorg ervoor dat betrokkenen beschikken over de benodigde middelen (zoals meetapparatuur, perslucht, aanlijning en communicatiemiddelen) en kennis om het werk verantwoord uit te voeren.
• Zorg voor adequate luchtverversing.
• Gebruik explosieveilige apparatuur en gereedschap als er een kans bestaat op een explosieve atmosfeer.
• Voorkom dat onbevoegden de ruimte kunnen betreden.
• Maak één persoon binnen het loonbedrijf verantwoordelijk voor het inwendig reinigen van de mesttanks. Deze persoon geeft leiding aan het schoonmaken. Zorg er voor dat deze persoon volledig op de hoogte is van de te volgen werkwijze bij het betreden van de mesttank en de veiligheidsmaatregelen die moeten worden genomen.
• Zorg dat minimaal één persoon continu toezicht houdt (buiten de tank) en contact houdt met de mensen die werkzaam zijn in de tank. Laat de toezichthouder er ook op toezien dat degene in de tank met een veiligheidsgordel is bevestigd en over ademlucht beschikt.
  In geval van calamiteit moet de toezichthouder hulp inschakelen (en dus niet zelf direct in de tank klimmen). De hulpverleners moeten beschikken over perslucht en aangelijnd zijn en moeten geoefend zijn in het redden van een persoon uit een tank. 
• Informeer alle medewerkers over de werkwijze en de voorschriften in het bedrijf. Zorg er ook voor dat zij op de hoogte zijn hoe te handelen bij calamiteiten (bijv. bij de gevolgen van het inademen van mestgassen). Zorg ervoor dat iemand kan alarmeren.
• Zie toe op het gebruik van de voorgeschreven persoonlijke beschermingsmiddelen.
• Hang de voorschriften op een duidelijk leesbare plaats voor alle betrokkenen.
• Lucht de mesttank zo veel mogelijk. Spoel de tank eerst met water. Vul de tank geheel met water met bovenste mangat geopend, waardoor het gas uit de tank geperst wordt. Pas op; zichtbaar schoon na oppervlakkig spoelen wil niet zeggen dat er geen gassen meer in hangen! 

Persoonlijke beschermingsmiddelen

• Pas onafhankelijke adembescherming (perslucht) toe bij het betreden van besloten ruimtes en mestkelders. Aan het gebruik van perslucht zijn voorwaarden verbonden. Deze zijn te vinden in de gebruikshandleiding van de apparatuur. Het is van levensbelang dat de gebruiker de vermelde aanwijzingen opvolgt.
• Het is voor persluchtmaskerdragers aan te bevelen om vooraf een medisch onderzoek te ondergaan.
• Werk altijd aangelijnd en met een extra man buiten de ruimte.
• Bij het uitrijden van droge mest dat stof veroorzaakt (bijvoorbeeld droge kippenmest): gebruik een gesloten trekkercabine met filter of een stofmasker van het type FFP2 of FFP3.

Noodprocedure

• Beschrijf in een procedure wat te doen als zich toch een noodsituatie voordoet (bijv. bedwelming van personen in de tank of bij de tankopening, brand e.d.);
  • de technische noodmaatregelen (eisen aan de technische middelen, zoals communicatieapparatuur, reddingsmiddelen)

  • de organisatorische noodmaatregelen (o.a. instructie en toezicht, de wijze waarop mensen in en buiten de tank contact met elkaar houden, noodsignalen e.d.)

  • de verantwoordelijkheden (wie waarvoor verantwoordelijk is, zoals: wie waarschuwt wanneer externe hulpverleners, wie beslist over de wijze waarop hulp wordt geboden)

  • en de taken van betrokkenen (welke hulp of bijstand wordt door wie geboden).

• Bespreek de procedure met alle betrokkenen.
• Zorg vooraf voor voldoende hulpmiddelen in de nabijheid van het werk, zoals onafhankelijke adembescherming.
• Zorg altijd voor een tweede persoon die ter plekke en op veilige afstand toezicht houdt en meteen kan optreden wanneer gevaren zich voordoen.
• Ook een hulpverlener moet aangelijnd zijn en gebruik maken van perslucht.

Wat u verder nog moet weten

• Zorg voor een veilig bereikbaar plateau bij het verdeelstuk, als het nodig kan zijn om het verdeelstuk te betreden bij storing of onderhoud.

Meer informatie

• Bijlage 1: Onderzoek mestgassen
• Bijlage 2: Informatie van de loonwerker voor de agrariër